جنگ ۱۲ روزه و فرو ریزش «ریخت» سلطانی
پیشتر در نوشتههایم تأکید کردهام که جنگ ایران و اسرائیل در تاریخ جمهوری اسلامی از جنگ هشت سالهی ایران و عراق خیلی مهمتر است. ضمن آن که در هر دو جنگ، طرف مقابل به خاک ایران تجاوز کرده ولی هر دو جنگ...
View Articleحصر؛ میدانی برای نبرد معنایی و جنگ روایتها
زیتون-طاها پارسا: حصر میرحسین موسوی و زهرا رهنورد به یکی از مهمترین نمادهای سیاسی تاریخ معاصر ایران بدل شده است. آنچه در آغاز تصمیمی امنیتی برای ایجاد محدودیت فیزیکی بود، امروز و پس از بیش از ۱۵ سال،...
View Articleحق و ناحق؛ در دولتی که «لوایح را عمیق نمیخواند»
حالا که رئیسجمهور لایحه جنجالی «گزارش خلاف واقع» را که در «قوه قضاییه» تنظیم و در دولت ـ چنانکه پسر پزشکیان گفته: (در دولت کسی لوایح را عمیق نمیخواند) – بدون مطالعه با دو فوریت به مجلس فرستاده و...
View Articleدلنوشتهای برای وطنام: «ملتِ بیدولت – دولتِ بدون مرز»
در هنگامه نبرد ۱۲ روزهی موشکها، درحالی که آسمان ایران همچون شهروندانِ سرگرداناش در بیدفاعیِ مطلق به سر میبرد، احساس بیپناهی همراه با قطع ۴ روزهی آب بهدلیل اصابت موشک، تلنگری جدی بر تخیلام از...
View Articleنئولیبرالیسم علیه قناعت: تأملی در نقد سروش و تحلیل وبر
ما آبروی فقر و قناعت نمیبریم با پادشه بگوی که روزی مقدر است (حافظ) یکی از سخنرانیهای مهم عبدالکریم سروش در ادوار اخیر که شاید به دلیل همزمانیاش با جنبش «زن، زندگی، آزادی» آنچنان که باید مورد توجه و...
View Articleزمزمههای مخملین
«این قافلۀ عمرعجب میگذرد». دهۀ هفتاد شمسی، سه کتابِ بالینی، ترجمان نیکویی برای احوال وجودی من بودند و هر وقت میخواستم نیایش کنم، به سروقت آنها میرفتم: «مثنوی معنویِ» مولوی بلخی، «نیایشِ» علی شریعتی...
View Articleآقای پزشکیان! «نامحسوس» و «مستقیم» از وضعیت کشور آگاه شوید
جناب آقای دکتر پزشکیان! ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران با سلام و تحیت ضمن آروزی موفقیت حضرتِعالی در خدمت به شهروندان، حسب «تکلیفی» که قانون ـ با رای مردم ـ به حضرتعالی محولکرده و «حقوقی» که قانون...
View Articleدرماندگی آموختهشده بهمثابه مانع مشارکت در گذار سیاسی در ایران
مقدمه گذار سیاسی به سوی دموکراسی یا تغییرات ساختاری در نظامهای استبدادی و اقتدارگرا نیازمند مشارکت گسترده و پایدار مردمی است. در ایران، با وجود موجهای متعدد اعتراضی در دهههای اخیر، از جمله جنبش سبز...
View Articleچرا تغییر حکومت در ایران از درون اتفاق نخواهد افتاد
تجربه تاریخی ایران نشان داده است که تغییرات بنیادین سیاسی، بهویژه از درون جامعه، اغلب با هزینههای انسانی، اقتصادی و اجتماعی بسیار سنگینی همراه بوده است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ هشتساله ایران و عراق،...
View Articleدر دفاع از میهندوستی انتقادی
۱. صورتبندی و اهمیت در این نوشتار[۱] من از موضعی دفاع خواهم کرد که میتوان آن را میهندوستی انتقادی[۲] نامید.[۳] میهندوستی انتقادی، عشق به وطن را با تعهد به ملاحظات حقوقبشری گره میزند و بدینسان...
View Articleایران در حسرت «سادات»
با گذشت نزدیک به پنجاه سال تنش وافتوخیز در روابط ایران و مصر، اکنون با توقف جنگ ۱۲ روزه میان ایرانو اسرائیل، جمهوری اسلامی نام خالد اسلامبولی – قاتل انور سادات، رئیسجمهور پیشین مصر – را از خیابان...
View Articleدر حمایت از یک استاد حوزه علمیه قم
در میان جماعت حوزویان که اکثر آنان یا مرعوب زورند و در نتیجه خاموش، منفعل و نظارهگر ظلم و ستمی که بر مردم میرود، و یا مزدور زر که لاجرم حامی تمامقد نظام ولایی و غلام حلقهبهگوش یک ولی فقیه جبار،...
View Articleاقتصاد سیاسی «بدعت مقدس»
۱. مقدمه پیدایش، پویش و فرسایش مناسک، آیینها و سنتهای مذهبی، و در اینجا مذهب شیعه اثنیعشری، جزئی از فرهنگ جامعه است و دارای تاریخ درازآهنگی است. مناسک، آیینها و سنتهای مذهبی در زمینه و زمانه معینی...
View Article«عناصر توتالیتاریسم» و «ابتذال شر»در جمهوری اسلامی
هانا آرنت، متفکر برجسته قرن بیستم، در آثارش همچون منشا توتالیتاریسم[۱] و آیشمن در اورشلیم[۲] به تحلیل ماهیت رژیمهای توتالیتر و نحوه بروز شر در شکلهای نوین پرداخته است. او رژیمهای توتالیتر را...
View Articleمحسنیاژهای، منافع ملی و بیانیه جبهه اصلاحات
. قاضیالقضات، آقای محسنی اژهای، در سخنان اخیر خود، از کسانی که نسبت به بیانیۀ اخیر جبهه اصلاحات، ابراز «انزجار» کردهاند، تشکر کرده و امضاکنندگان بیانیه را آشکارا تهدید به اقدام قضایی توسط دادستان...
View Articleعلیرضا رجایی: گفتوگو تنها با پذیرش تقسیم قدرت ممکن میشود
زیتون: علیرضا رجایی – از فعالان سیاسی ملی-مذهبی – در گفتوگو با سعید برزین میگوید هیچ قدرت سیاسی مسلطی داوطلبانه وارد صحبت با دیگر نیروهای سیاسی نمیشود مگر اینکه مناسبات قدرت او را به این کار...
View Articleابراهیم یزدی و انقلاب خشونتپرهیز، از اجرا تا امتناع!
در تاریخ زندگی بشر بر روی زمین همیشه منازعات گروهی و جمعی وجود داشته است. و در بسیاری موارد این منازعات نه از سوی مراکز قدرت مانند حکومت بلکه به وسیله مردم آغاز شده است. اما تا پیش از دوران مدرن این...
View Articleهیچ واجبی اکنون بالاتر از حفظ ایران نیست
رهبر معظم حضرت آیتالله خامنهای با عرض سلام و دعا برای توفیق، با صراحت و قاطعیت عرایضی از موضع مشترک عقل و شرع تقدیم میکنم. امیدوارم به مرحله عمل برسد و مورد عنایت خاص قرار بگیرد. یکم: احکام عقل و...
View Articleنقش اصلاح اندیشهی عمومی در گذار پایدار به دموکراسی
شواهد نشان میدهد که جامعه ایران در چنان وضعیت بحرانی گرفتار آمده است که به نظر میرسد پیشتر، نظیر آن را به خود ندیده باشد. اکنون جریانات سیاسی تندرو، قدرت سیاسی را در دست دارند در حالی که از حکمرانی...
View Articleحکومتها چگونه اصلاح میشوند؟ به بهانه کنسرت خیابانی همایون شجریان
کنسرت خیابانی همایون شجریان در میدان آزادی، حتی پیش از آنکه برگزاری آن قطعی باشد، به موضوعی فراگیر بدل شده است. حجم واکنشها نشان میدهد این ماجرا فراتر از یک اجراست؛ میدان آزادی قرار است یکبار دیگر...
View Articleقیمتیتر از غنیسازی
جمهوری اسلامی بیش از دو دهه است که غنیسازی اورانیوم را ـ ظاهراً برای فعالیتهای هستهای و مصارف ضروری متعارف ـ آغاز کرده و در این ارتباط با مجموعه جهان، و از جمله خطرناکتر با سازمان ملل و ارباب با...
View Articleبحران بیپایان یا افق گذار؟ بازخوانی چهار روایت از ماندگاری جمهوری اسلامی
در ادوار مختلف، بهویژه پس از اعتراضات سالهای ۱۳۹۶ به بعد، که ثقل تحولات در ایران و نسبت جمهوری اسلامی با مردم و جامعه وارد فاز سراشیبی و سقوط شده است، مقالات متعددی درباره چرایی بقای این حکومت نوشته...
View Articleاراده آزاد در ترازو
عنوان اصلی مقاله: Besitzt der Mensch einen freien Willen? یادداشت مترجم مسئلهی اراده آزاد، همانند داستان دیرپای جبر و اختیار، یکی از رازهای سربهمهر این جهان است. شاعران و متفکران گاه سودای آن داشتند...
View Articleسیمای محمد به روایت قرآن
نظریه «انسان کامل» عرفان نظری ابنعربی که مصداق عینی آن را محمد پیامبر اسلام معرفی میکند از یکسو، و انبوهی از احادیث موجود در آثار روایی شیعه که محمد را انسانی مافوق، مقدس، معصوم و مبرا از خطا...
View Articleبازجویان روایتهای تاریخ
از دوستان و خوانندگان محترم درخواست میکنم یادداشتی که لینک آن در انتهای این مقاله میآید حتما بخوانند.¹ همانگونه که در یادداشت «در معنای اغراض»² نوشتم، اغراض سیاسی در شرایط دوقطبیشدن جامعه وقتی...
View Articleمهدی جامی: نیروهای میانه را باید تقویت کرد
زیتون-سعید برزین: مهدی جامی (مدیر سابق رادیو زمانه و کارشناس ادبیات فارسی) در بررسی نقش گفتوگوی فراگیر در جهت همزیستی سیاسی معتقد است که مشکل اصلی در شکلگیری گفتوگو در جامعه نیست بلکه در میان نخبگان...
View Articleصندلیطلبان از «فاضل لنکرانی» حاصلی نخواهند برد
آیتاللهزاده «فاضل لنکرانی» که سابقه یک حکم تکفیر و در نتیجه کشتهشدن یک انسان را در پرونده دارد، و صرفا با همین یک دلیل مرجع مصلح، مدبر، آگاه به مسائل زمانه یا مدرنی شناخته نمیشود، بهتازگی پوست...
View Articleحفظ رژیم ولایی به مثابه تنها واجب شرعی
مقدمه عبارت مشهور روحالله خمینی مبنی بر اینکه «حفظ نظام از اوجب واجبات است»، اغلب به عنوان یک اصل فقهی-سیاسی در رژیم ولایی تفسیر میشود که حفظ سیطره و سلطه را بر هر واجب شرعی دیگری اولویت میبخشد. این...
View Articleوقتیکه که رشوه ۴۰۰ میلیون دلاری و پایگاه آمریکا نیز سپر شما نمیشوند
اسرائیل در بعد از ظهر ۹ سپتامبر حملهای به دوحه انجام داد وسعی کرد مقامات ارشد حماس را هدف قرار داده دهد ــ اقدامی بیسابقه در پایتخت قطر، جایی که بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده در خاورمیانه مستقر...
View Articleعقلِ تباه و «جنبش مهسا»
ابوالعلاء معری، شاعر نواندیش عصر طلایی خردورزی در تاریخ اسلام (قرن ۴-۵ ق)، در “لزومیات” خودش قصیدهای دارد با این مطلع: “عقلک یا اخاالسبعین واه کأنک فی ملاعبک ابنِ سبع” آهای هفتاد (هشتاد) سالهها! چون...
View Article